Back to the magazine
Magazine

مشتری‌ای که بی‌صدا رفت

بیشتر مشتری‌ها وقتی ناراضی‌اند اعتراض نمی‌کنند؛ فقط دیگر نمی‌آیند. تحلیل رفتار مشتری (RFM) نشان می‌دهد چه کسانی در حال رفتن‌اند، قبل از اینکه دیر شود.

October 6, 2026 · 2 min read

This article is currently only available in فارسی.

یادتان هست آن مشتری که هر هفته می‌آمد و همیشه یک سبد کامل می‌خرید؟ چند وقت است ندیده‌ایدش؟ بیشتر کسب‌وکارها رفتن مشتری‌هایشان را خیلی دیر می‌فهمند؛ وقتی که او به مغازهٔ دیگری عادت کرده است.

RFM: سه سؤال دربارهٔ هر مشتری

  1. تازگی (Recency)

    آخرین بار کی خرید کرده است؟ هرچه دورتر، خطر رفتن بیشتر.

  2. تکرار (Frequency)

    هر چند وقت یک بار می‌آید؟ مشتری ثابت با مشتری گذری فرق دارد.

  3. مبلغ (Monetary)

    در مجموع چقدر خرید کرده است؟ همهٔ مشتری‌ها ارزش یکسانی ندارند.

با همین سه عدد که از فاکتورها، دفتر نسیه یا باشگاه مشتریان به دست می‌آید، مشتری‌ها به گروه‌های روشن تقسیم می‌شوند و برای هر گروه یک کار مشخص تعریف می‌شود.

تقسیم مشتری‌ها بر اساس رفتار خرید(نفر)
  • وفادار و پرخرید۶۰
  • ثابت و معمولی۱۴۰
  • تازه‌وارد۷۰
  • در حال رفتن۸۵
  • از دست رفته۴۵

مثال: ۴۰۰ مشتری ثابت یک قنادی

در این مثال، ۸۵ مشتری که قبلاً مرتب می‌آمدند، بیش از یک ماه است خریدی نکرده‌اند. یک پیامک ساده با یک پیشنهاد شخصی معمولاً بخشی از آن‌ها را برمی‌گرداند؛ با هزینه‌ای خیلی کمتر از جذب مشتری جدید.

بدون شناخت مشتری

  • پیامک تبلیغاتی یکسان برای همه
  • رفتن مشتری‌ها بعد از چند ماه معلوم می‌شود
  • با مشتری وفادار مثل مشتری گذری رفتار می‌شود

با تحلیل RFM

  • پیام متفاوت برای هر گروه مشتری
  • هشدار به‌موقع برای مشتری‌های در حال رفتن
  • قدردانی ویژه از مشتری‌های وفادار

حتی اگر باشگاه مشتریان ندارید، می‌شود از شماره‌های ثبت‌شده در فاکتورها یا سفارش‌های پیام‌رسان شروع کرد. مهم این است که جمع شدن داده‌ها از امروز شروع شود.